بازنگری بر باغ ایرانی – گلهای شما همچنان میخندند

محل سکونت این طایفه گرمسیرات در منطقه موری ،مسجدسلیمان وحومه ، شیمبار ، چلو ،سوسن سرخاب ، اوزه ،اندیکا، کوه شه ،و سردسیرات در استان چهارمحال بختیاری بخش بازفت (بازفت بالا ودهون) میباشد . مهمترین تالاب های شمال آذربایجان غربی شامل آق گل، بورالان، یاریم قیه، کنیکور یا همان عشق آباد، دریاچه پشت سد ارس و سد بارون و برخی آبگیرهای فصلی است که سالانه علاوه بر میزبانی از پرندگان مهاجر و زمستان گذران، پذیرای پرندگانی است که تمام فصول را در استان ماندگار هستند. بر همین بنیاد برخی دوستداران محیط زیست و تعدادی از کشاورزان منطقه با امضاء تومار به فرمانداری و شهرداری لردگان مراجعه کرده و این عملیات سنگ چینی را غیر کارشناسی دانسته و خواستار توقف ادامه عملیات شده اند.

بر اساس برخی از روایات نیز 7 تا 18 سال را در رنج زندگی کرد و در کنار چشمه ای که از آن شفا یافته بود، دفن گردید. بعد از رسیدن به تلمادره باید به سوی روستای اروست حرکت کنید و از روستای قلعه سر نیز بگذرید. این جاذبه از مخفی ترین و در عین حال آشکارترین جاهای دیدنی اصفهان است؛ تنها باید کمی سرتان را بالا بگیرید تا آن را ببینید. بر لبه راست دهانه غار بخش دیگری از غار قرار دارد که با دیگر ساختمانهای آن تفاوت دارد و برای رسیدن به آن باید از یک دیواره خطرناک سنگی بالا رفت.

بنا بر اوستا، فرشته آب به همراهی ایزد باد و فر و فروهر نیکان مقدار معینی از آب را در جهان میان ممالک تقسیم کردند و نیز آبان یشت که مفصل ترین یشت ها است به اردویسور ناهید فرشته آب اختصاص دارد. معنی دیگری که از این چشمهها برداشت میشود، آب گازدار شدتدار است؛ معنی لغوی باداب، آب گازدار و سورت بهمعنای شدت اثر است. وی ادامه داد: شما به خوبی میدانید اگر آب به مدت ۱۰ روز در یک جا بماند گندیده میشود، اما این آب با وجود اینکه در ورودی آن بسته شده مانند گلاب میماند و در اطراف قبر مطهر حضرت اباالفضل حلقه زده و همچنان بسیار تازه و معطر مانده است.

ممکن است آب از سطح بالاتر باشد و یا زیر سطح آن باشد تا آب به صورت جوشش دیده شود. آب در باغ ایرانی در جوی ها و سینه کبکی ها ، فواره ها ، استخرها و شترگلوها وجود دارد.جوشش آب در باغ ایرانی تنها خصلتی نماد گونه نداشته بلکه به صورت ذکری دایمی جوشش هستی را متذکر می شود ا ین خصلت نو شدن عالم ، در ادبیات گاهانی به صورت فراشگر آمده است که با واژه fresh هم ریشه است و معنای نو کردن و پاک کردن را دارد. سراسر بهار و تابستان این آبشار قابل مشاهده است.

نمی دانم چرا فکر می کردند هر چه نزدیکتر باشند و منقل و چادر را زیر آبشار در جایی که ورود افراد ممنوع بوده برپا کنند بیشتر لذت خواهند برد! داستانی نیز در این مورد دارند که آب چشمه بر روی افراد ناپاک و ستمگر بسته می شود. افراد میتوانند در روز تولد خود بدون پرداخت بلیط از مجموعه آبی مهنور استفاده کنند. آب به عنوان اصلی ترين و حياتی ترين عنصر شكل گيری باغ مطرح می باشد؛ استفاده از آب در باغسازی ايرانی بسيار زيركانه وهنرمندانه صورت گرفته است؛ به طوريكه نه تنها به منظور آبياری و تغذيه گياهان باغ بكار رفته، بلكه استفاده مفهومی ، شاعرانه وهنرمندانه آن زينت بخش فضای باغ بوده و با حضور خود طراوت ، نشاط ، حركت و زيبايیی را به بار می آورد.نحوه حضور آب در باغ براساس مفاهيم خاصی صورت می پذيرد و توزيع آن نيز پيرو نظم و قاعده ای است كه از يك سو به ويژگی های فيزيكی و فنی آب و آبياری توجه كرده و از سوی ديگر مفهوم واری، زيبايی شناسی، منظرسازی و معماری را مورد توجه قرار داده است .

باغ كوروش، با توجه به ايوان هاى طويل موجود در كاخ هاى پيرامون محوطه ى باغ، به عنوان بخشى هماهنگ و مكمل با كاخ ها بنا گشته است. آب های راکد منعکس کننده آسمان است و عمق آسمان بی کران را در روی زمین تکرار می کند. نور زمین ( جمال الهی ) به سمت نور آسمان ( جلال الهی ) حرکت می کند در این میانه درخت ( گیاه ) در فضای اقلیم هشت رشد می کند ؛ پایی در خاک و سری بر آسمان .

صدای فواره های گوناگون باغ ایرانی ضمن این که طرح و حجم آن ها فضای باغ را شکل می دهد، شنیدنی است. درواقع هر چند داريوش بعد از به سلطنت رسيدن باغ هايى متفاوت با باغ پاسارگاد به وجود آورد، ولى كاخ – باغى كه كوروش ساخت تا چندين نسل بعد از كوروش محفوظ ماند و اين امر امكان آن را به وجود آورده بود كه اين طرح ابداعى در تمامى قلمرو هخامنشى در خاطره ها بماند و شاهد اين هستيم كه در دوران هاى بعد اين طرح در ساخت باغ تكرارگرديده و يكى از ويژگى هاى باغ هاى ايرانى مى شود.

همچنين از كاخ هاى اطراف ونامتقارن بودن آن ها نسبت به محوطه ى باغ مى توان فهميد كه هنوز تكامل نيافته است. هنر باغسازی يكي ازكهن ترين هنرهای ايرانيان است كه دارای سنت های ارزشمند وقدرتی – معنوی است كه در آن،عناصر با سه جنبه مفهومی، كاركردی و زيباشناختی حضور می يابند؛ جنبه مفهومی ازدو مقوله تفاسير قرآن كريم و ديدگاه عرفا و شاعران قابل بررسی است، علاوه بر اين هر عنصری كه در باغ ايرانی قرار ميگرفت، اعم از آب و …

به تبعيت از جهان بينی ديرينه و فرهنگ ايرانی – اسلامی ايرانيان، رابطه مردم اين سرزمين با طبيعت و عناصر طبيعي، رابطه ای بر اساس احترام به طبيعت و همزيستی با آن است. بویژه آنکه در هرحرکت آب در جوی ها، فواره ها و آبشارها زمزمه خاصی از صدای آب به گوش می رسد. به دلیل مجاورت شهرهای واقع در دامنه کوه سبلان آبهای گرم علاوه بر محدوده شهرها در جادههای ارتباطی واقع شده است.

بنابراين حصارها نمادي از تعالي روح دررسيدن به قرب الهي است. این انرژی از حرارت مگما در داخل زمین، بالاثر مالش پلیتهای جامد و شکستگیها، تحت فشار گرفتن طبقه هایدروکاربنات درشمال افغانستان میباشد، مرکبات آبهای گرم افغانستان بای کاربنات کلورایدی، کلورایدی، سلفاید، سودیمی و به مقدار کم یکتعداد عناصرى چونGe,Be,B,Fe,Ag,Zn,Pb,Ba,Li,Rb, Sr ,Sc میباشد، که علاوه بر انرژی، میتوان به مقاصد دیگر استفاده نمود. اقليم گرم و خشك و گرماى سوزان آفتاب و همچنين خاطره ى بد كوير و بيابان هاى خشك باعث ايجاد اين علاقه شده است. وضعيت اقليمى اين منطقه، آن چنان جلوه ى بدى در ذهن ايرانيان ايجاد كرده، كه كوير را جاى ديوان و ددان دانسته، در مقابل، بهشت را هميشه باغى سرسبز و خرم تصور كرده اند.

آب با شيوه ای سنجيده و هوشمندانه ، در مسيرها جاری می گردد ، در حوض ها و آب نماها ساكن می ماند، از آب شره ها و فواره ها بالا ميزند و با حركت، صدا، نما و طراوت خود جلوه گری مي كند. این مفهوم «حوزه تلطیف » است و این فیض اقدس است که از تشریک گوهر باد به مثابه یکی از آخیشج های مقدس با چهاردیوار به وجود می آید. از بخش قدیمی مسجد تنها چند قطعه گچ بری مربوط به دوران قبل از صفویه باقی مانده است.

تأثير اين علاقه را نه تنها در باغ بلكه در اكثر تزيينات معمارى و همچنين در ساير هنرها از قبيل فرش، شعروادبيات و نظاير آن مى توان مشاهده كرد .داراب ديبا درمقاله ى باغ ايرانى اين سؤال را مطرح مى كند كه آيا اين سه كاخ ياد شده در پاسارگاد را نمى توان به عنوان تمثيلى از اعتقادات مزديسنى در مورد سه سراى بهشت فرض كرد؟ در طراحی باغ علاوه بر توجه به زيبايی و هويت مكانی اصل توجه به آبياری قاعده كلی بوده، تا آنجا كه ابعاد فضا با توجه به ميزان دسترسی به آب طراحی می شده است؛ استفاده ازخنكی، انعكاس، صوت آب به صورتهای استخر، حوض، حوضچه، جويبار، آبشار( پلكاني، سطح شيبدار، فواره) استخر كم عمق در محل برخورد گذرگاههای اصلي (برای ديد از نزديك) استخرعميق به عنوان آب بند يا منبع آب، (برای ديد از دور) به كار ميرفت.

دانشجویان دختر دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد در اردوی یکروزه مسير چشمه بكر لال تا آبشار لوه جنگل هميشه زيباي گلستان را طي كردند. کردستان جنگل های زیادی دارد که بیشترشان در اطراف بانه و مریوان پراکنده شدهاند. آب های راکد به طور طبیعی انعکاس دهنده تصاویرهستند و به دلیل انعکاس پذیری خود عامل تعیین کننده ای در ترکیب هستند. بیتردید در تاریخ حداقل یكصد و پنجاه ساله احداث باغ، نظام كاشت گیاهی و به طور كلی گونههای گیاهی مجموعه دچار تغییراتی شدهاند. حرکت جاری آب در مقابل ایستایی و ثبات معماری تضاد زیبایی دارد. عناصر معماری آب با صدای خود پیام های دعوت را به اطراف می پراکند و ساکنان بنا را به سوی خود می خواند.صدای ریزش آبشارمی تواند تنها به زمزمه ای تبدیل شود ومی تواند با تمام هیاهویش فضا را تسخیر کند( ۸).آبشارهای پله پله ،سینه کبکی ها، آب گردان ها و نهرها وجوی ها عناصری برای نمایش آب جاری هستند.

این بنا با بهره مندی از شیوه معماری تاریخی منطقه و سبک ویژه ابنیه قاجاری طراحی و ساخته شده است. بیکارى، عدم دسترسى به امکانات تحصیلى بیشتر، کمبودامکانات بهداشتى، عدم سرمایه گذارى مناسب از سوى دولت وبخش خصوصى و فقدان امکانات مناسب براى کشاورزى، عمده دلایل مهاجرت مردم منطقه به شهرهاى بزرگتر مى باشد که باعث شده است استعدادهاى بالقوه این شهرستان شکوفا نگشته ودر طول سالیان گذشته بر محرومیت آن افزوده گردد. اين جاذبه هم براى كسى كه در باغ واقع است و به سمت كاخ حركت مى كند وهم براى كسى كه در ايوان كاخ قرار دارد و باغ را مشاهده مى كند، وجود دارد.اما اين قضيه تنها در مورد يكى از كاخ ها صادق است و كاخ هاى ديگر دقيقاً در برابر محورهاى متقاطع قرار ندارد، به همين دليل تنها ايجاد كشش و رابطه بين باغ و كاخ در پاسارگاد نمى تواند دليل محكمى براى رسيدن به فرم صليبى باغ باشد؛ هرچند كه شايد بتوان آن را در دوران هاى بعد به عنوان يكى از دلايل رسيدن به فرم صليبى مطرح كرد.

دیدگاهتان را بنویسید